نقش بی‌بدیل هیئت علمی در شرکت‌های دانش‌بنیان/بدون دانشگاه، دانش‌بنیان معنا ندارد

نقش بی‌بدیل هیئت علمی در شرکت‌های دانش‌بنیان/بدون دانشگاه، دانش‌بنیان معنا ندارد

به گزارش پایگاه خبری علم و فناوری  از زنجان؛ عباسعلی زمانی، مسئول پارک علم و فناوری دانشگاه تحصیلات تکمیلی استان زنجان در گفت‌وگو با خبرنگار ما، با اشاره به جایگاه کلیدی اعضای هیئت علمی در زیست‌بوم نوآوری و فناوری کشور، اظهار کرد: نقش اعضای هیئت علمی در شکل‌گیری، توسعه و تثبیت شرکت‌های دانش‌بنیان نقشی بنیادین و غیرقابل چشم‌پوشی است و اساساً نمی‌توان از توسعه واقعی شرکت‌های دانش‌بنیان سخن گفت، بدون آنکه پیوندی عمیق با دانشگاه و اعضای هیئت علمی وجود داشته باشد.

وی با بیان اینکه ماهیت شرکت‌های دانش‌بنیان مبتنی بر دانش، پژوهش و نوآوری است، افزود: این دانش و نوآوری در وهله نخست در دانشگاه‌ها و مراکز علمی تولید می‌شود و اعضای هیئت علمی به‌عنوان تولیدکنندگان اصلی دانش، نقش محوری در انتقال این دانش به بخش تولید و صنعت دارند. از همین رو، حضور فعال و هدفمند آن‌ها در کنار شرکت‌های دانش‌بنیان می‌تواند مسیر تجاری‌سازی ایده‌ها و دستاوردهای علمی را هموارتر کند.

زمانی ادامه داد: اعضای هیئت علمی می‌توانند در حوزه‌های مختلفی از جمله راهنمایی علمی، حل مسائل فناورانه، ارتقای سطح فناوری محصولات، طراحی مدل‌های نوآورانه تولید و حتی تدوین نقشه راه توسعه فناوری برای شرکت‌های دانش‌بنیان ایفای نقش کنند. این همکاری‌ها باعث می‌شود محصولات تولیدشده، پشتوانه علمی قوی‌تری داشته باشند و در بازار رقابت، از مزیت نسبی بالاتری برخوردار شوند.

مسئول پارک علم و فناوری دانشگاه تحصیلات تکمیلی استان زنجان با اشاره به سیاست‌ها و برنامه‌های این پارک گفت: در پارک علم و فناوری دانشگاه تحصیلات تکمیلی استان زنجان، نگاه ما صرفاً به استقرار فیزیکی شرکت‌ها محدود نمی‌شود، بلکه تلاش داریم یک اکوسیستم پویا و زنده از تعامل میان دانشگاه، اعضای هیئت علمی و شرکت‌های دانش‌بنیان ایجاد کنیم. بر همین اساس، برنامه‌ریزی کرده‌ایم که در یک افق بلندمدت، حدود ۲۵ درصد از اعضای هیئت علمی دانشگاه به‌صورت مستقیم با شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در پارک همکاری داشته باشند.

وی افزود: این همکاری مستقیم می‌تواند به اشکال مختلفی از جمله عضویت در هیئت‌مدیره شرکت‌ها، مشارکت در تیم‌های تحقیق و توسعه، هدایت پروژه‌های فناورانه و یا حتی تأسیس شرکت‌های دانش‌بنیان توسط خود اعضای هیئت علمی صورت گیرد. تجربه نشان داده است هر جا اعضای هیئت علمی به‌صورت جدی وارد میدان شده‌اند، شرکت‌ها مسیر رشد و بلوغ را سریع‌تر طی کرده‌اند.

زمانی با تأکید بر اینکه نقش اعضای هیئت علمی تنها به همکاری مستقیم محدود نمی‌شود، تصریح کرد: ما برای تمامی اعضای هیئت علمی، حتی آن‌هایی که به‌صورت مستقیم در شرکت‌ها حضور ندارند، نقش‌های مشخص و اثرگذاری تعریف کرده‌ایم. یکی از این نقش‌ها، فعالیت در حوزه مشاوره تخصصی است؛ به این معنا که اعضای هیئت علمی می‌توانند به‌عنوان مشاور علمی و فناورانه، شرکت‌ها را در حل چالش‌های تخصصی یاری دهند.

وی ادامه داد: از سوی دیگر، تولید مقالات علمی کاربردی نیز یکی از مسیرهای مهم اثرگذاری اعضای هیئت علمی در زیست‌بوم دانش‌بنیان است. بسیاری از مقالات علمی، اگر با رویکرد حل مسئله و نیازمحور تدوین شوند، می‌توانند مبنای تولید محصولات و خدمات دانش‌بنیان قرار گیرند. ما تلاش می‌کنیم این پیوند میان مقاله، پژوهش و محصول را در پارک علم و فناوری تقویت کنیم.

مسئول پارک علم و فناوری دانشگاه تحصیلات تکمیلی استان زنجان با اشاره به ضرورت تغییر نگاه سنتی به پژوهش دانشگاهی اظهار کرد: یکی از چالش‌های موجود، فاصله میان پژوهش‌های دانشگاهی و نیازهای واقعی صنعت و جامعه است. حضور فعال اعضای هیئت علمی در شرکت‌های دانش‌بنیان می‌تواند این فاصله را کاهش دهد و پژوهش‌ها را به سمت حل مسائل واقعی سوق دهد.

وی افزود: وقتی یک عضو هیئت علمی از نزدیک با مسائل اجرایی، محدودیت‌های بازار، الزامات تولید و نیازهای مشتری آشنا می‌شود، نگاه او به پژوهش نیز تغییر می‌کند و خروجی کار او کاربردی‌تر و اثربخش‌تر خواهد بود. این موضوع هم به نفع دانشگاه است و هم به نفع شرکت‌های دانش‌بنیان و در نهایت اقتصاد دانش‌محور کشور.

زمانی با تأکید بر نقش دانشگاه‌ها در اقتصاد دانش‌بنیان گفت: امروز دانشگاه‌ها دیگر صرفاً مراکز آموزش و تولید مقاله نیستند، بلکه باید به بازیگران اصلی توسعه فناوری و نوآوری تبدیل شوند. اعضای هیئت علمی به‌عنوان سرمایه‌های انسانی دانشگاه‌ها، نقش تعیین‌کننده‌ای در تحقق این مأموریت دارند.

وی ادامه داد: بر همین اساس، ما در پارک علم و فناوری دانشگاه تحصیلات تکمیلی استان زنجان، سازوکارهایی را برای تسهیل همکاری اعضای هیئت علمی با شرکت‌های دانش‌بنیان پیش‌بینی کرده‌ایم؛ از جمله حمایت از پروژه‌های مشترک دانشگاه و صنعت، ایجاد بسترهای حقوقی و اداری مناسب و تشویق اعضای هیئت علمی به ورود به عرصه‌های فناورانه.

مسئول پارک علم و فناوری دانشگاه تحصیلات تکمیلی استان زنجان با اشاره به تجربه‌های موفق موجود خاطرنشان کرد: تجربه‌های داخلی و خارجی نشان می‌دهد که شکل‌گیری شرکت‌های دانش‌بنیان موفق، بدون پشتوانه علمی قوی تقریباً غیرممکن است. در کشور ما نیز تقریباً تمامی شرکت‌های دانش‌بنیان موفق، به‌نوعی از حضور یا حمایت اعضای هیئت علمی و دانشگاه‌ها بهره‌مند بوده‌اند.

وی تصریح کرد: اساساً نمی‌توان گفت یک شرکت دانش‌بنیان در کشور به وجود آمده یا در آینده شکل خواهد گرفت، بدون آنکه به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم از ظرفیت یک عضو هیئت علمی یا یک مجموعه دانشگاهی استفاده کرده باشد. این ارتباط یک ضرورت است، نه یک انتخاب.

زمانی در پایان تأکید کرد: چه به‌صورت مستقیم و چه غیرمستقیم، نقش اعضای هیئت علمی در زیست‌بوم دانش‌بنیان کشور نقشی قطعی، ماندگار و تعیین‌کننده است. تقویت این نقش می‌تواند به تولید محصولات با ارزش افزوده بالا، افزایش اشتغال دانش‌محور و در نهایت تحقق اقتصاد مقاومتی و دانش‌بنیان کمک شایانی کند.

لینک خبر:

 https://stnews.ir/short/V9gGl